Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) đã siết chặt kiểm soát hàng hóa từ châu Á, đặc biệt là việc sản phẩm thực sự được sản xuất ở đâu. Với doanh nghiệp Việt Nam, tuân thủ không còn là chuyện giấy tờ — nó ảnh hưởng trực tiếp đến thuế suất, thời gian giao hàng và quan hệ với khách hàng.
1. Xuất xứ hàng hóa: câu hỏi đằng sau mọi mức thuế
Thuế bạn phải trả phụ thuộc vào nước xuất xứ, không phải nước gửi hàng. Theo quy định Mỹ, xuất xứ là nơi sản phẩm trải qua chuyển đổi cơ bản cuối cùng — tạo ra sản phẩm mới có tên gọi, đặc tính hoặc công dụng khác. Lắp ráp đơn giản, đóng gói lại hay dán nhãn lại tại Việt Nam không làm thay đổi xuất xứ.
2. Chuyển tải: vùng rủi ro cao
Đưa hàng sản xuất ở nước khác qua Việt Nam để hưởng thuế thấp hơn là hành vi chuyển tải bất hợp pháp. Mỹ đã công bố mức thuế phạt đối với hàng chuyển tải, cộng thêm vào thuế thông thường, và các cuộc điều tra của CBP có thể dẫn đến tịch thu hàng và phạt tiền. Hãy tự bảo vệ bằng cách:
- Lưu hồ sơ sản xuất: định mức nguyên vật liệu, hóa đơn mua hàng, nhật ký sản xuất, hình ảnh nhà máy.
- Nắm rõ xuất xứ nguyên liệu chính và chứng minh giá trị gia tăng tại Việt Nam.
- Thận trọng với nhà cung cấp có giá hoặc năng lực bất thường.
3. Lao động cưỡng bức (UFLPA)
Hàng hóa có nguyên liệu liên quan đến lao động cưỡng bức — đặc biệt một số loại bông, polysilicon và vật liệu khác — có thể bị giữ theo Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức Người Duy Ngô Nhĩ. Nhà nhập khẩu phải chứng minh truy xuất được chuỗi cung ứng, vì vậy hãy sẵn sàng cung cấp hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu cho người mua.
4. Khai báo trước: ISF "10+2"
Với hàng đường biển, ISF phải được khai ít nhất 24 giờ trước khi hàng xếp lên tàu tại Việt Nam. Khai trễ, sai hoặc thiếu có thể bị phạt đến 5.000 USD mỗi lỗi và bị kiểm hóa thêm.
5. Các cơ quan quản lý chuyên ngành
| Cơ quan | Mặt hàng điển hình | Yêu cầu |
|---|---|---|
| FDA | Thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thiết bị y tế | Đăng ký cơ sở, đại diện tại Mỹ (US Agent), Prior Notice (thực phẩm) |
| CPSC | Đồ dùng trẻ em, nhiều hàng tiêu dùng | Giấy chứng nhận hợp chuẩn, thử nghiệm, nhãn truy xuất |
| USDA / APHIS | Thực vật, gỗ, nông sản | Kiểm dịch, tiêu chuẩn ISPM 15 cho bao bì gỗ |
| Đạo luật Lacey | Đồ gỗ nội thất, sản phẩm từ thực vật | Khai báo loài gỗ và quốc gia khai thác |
| FCC | Điện tử, thiết bị không dây | Chứng nhận thiết bị |
6. Ghi nhãn xuất xứ
Phần lớn hàng nhập khẩu phải ghi nước xuất xứ bằng tiếng Anh — ví dụ "Made in Vietnam" — rõ ràng và bền. Xem hướng dẫn đóng gói và ghi nhãn.
Checklist tuân thủ đơn giản
- Mã HTS 10 số và xuất xứ ghi đúng trên hóa đơn
- Lưu hồ sơ sản xuất và nguồn nguyên liệu ít nhất 5 năm
- Gửi dữ liệu ISF cho forwarder trước giờ cắt máng
- Xác định yêu cầu chuyên ngành trước khi sản xuất, không đợi đến lúc giao hàng